على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
117
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
با وى و عيب كرد او را . احفاث ( ahf s ) ع . ج حفث ( hefs ) . احفاد ( ahf d ) ع . ج حافد و حفد ( hafad ) احفاد ( ahf d ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اولاد . و زادگان فرزندان و نوهها . احفاد ( ehf d ) م . ع . رفتن كم از پويه . و احفده : شتابانيد آن را . و احفد بعيره : راند شتر خود را برفتارى كم از پويه . احفار ( ahf r ) ع . ج حفر ( hafar ) . احفار ( ehf r ) م . ع . احفر الصبى احفارا : افتاد چهار دندان پيشين آن كودك دو از بالا و دو از پائين . و احفر المهر : افتاد دندانهاى رباعيات و ثنائيات آن كره . و احفر فلانا بئرا : يارى داد فلان را در كندن چاه . احفاش ( ahf c ) ع . ج حفش ( hefc ) . و احفاش البيت . متاع فرومايهء خانه و قماش آن . و احفاش الارض : سوسمارهاى زمين و خارپشتهاى آن . احفاش ( ehf c ) م . ع . شتابانيدن . احفاص ( ahf s ) ع . ج حفص ( hafs ) . احفاض ( ahfaz ) ع . ج حفض ( hafaz ) . احفاظ ( ehf z ) م . ع . احفظه احفاظا : به خشم آورد او را - و الاحفاظ لا يكون الا بكلام قبيح . احفاف ( ehf f ) م . ع . احففته احفافا ياد كردم او را بزشتى . و احف رأسه : بىروغن گذاشت سر خود را مدتى . و احف الفرس : چنان راند آن اسب را كه از راندن آن آواز برآمد . و احف الثوب : بافت جامه را به شانه و تيغ . احفة ( aheffat ) ع . ج حفاف . احفش ( ahfac ) ص . ع . جمل . احفش : شترى كه پيش كوهان آن از پائين تا بالا ريش گرديده باشد و بن آن سالم بود . احفلى ( ahfal ) ا ج . ع جماعت از هر چيز . و ا . مهمانى عام - لغة فى اجفلى - يق دعاهم الاحفلى . احفيظاظ ( ehfiz z ) م . ع . احفاظت الحية احفيظاظا : دميد آن مار و آماسيد . احق ( ahaqq ) ص . ع . لايقتر و سزاوارتر . و اسبى كه در رفتن سمهاى پا را بجاى سمهاى دست گذارد - و اين عيب است - و اسبى كه خوى نكند . احق ( ahaqq ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - لايقتر و رواتر و سزاوارتر و شايستهتر . احقاء ( ahq ' ) ع . ج حقو ( haqv ) . احقاء ( aheqq ' ) ع . ج حقيق ( haqiq ) . احقاب ( ahq b ) ع . ج حقب ( hoqb ) و ( hqob ) . احقاب ( ehq b ) م . ع . در حقيبه نهادن . و پس خود بستن شتر سوار چيزى را . و به ترك خود سوار كردن كسى را . و احقب البعير : تنگ بست بر آن شتر . و احقب المعدن : نيافت در آن كان چيزى . احقاد ( ahq d ) ع . ج حقد ( heqd ) . احقاد ( ehq d ) م . ع . احقده احقادا : به كينه آورد او را . و احقد القوم : نيافتند آن گروه چيزى از كان بعد از آنكه جستند . احقاف ( ahq f ) ا خ . ع . نام اراضى وسيعى در عربستان كه امتداد مىيابد از هزموت تا بعمان و از خليج ايران تا به هرمز و قوم عاد در آن سكونت داشتند و مشتمل بر ريگ توده هاى مستطيل متحركى مىباشد . و ج حقف ( heqf ) . احقاق ( ahq q ) ع . ج حقة ( hoqqat ) . احقاق ( ehq q ) م . ع . احق الرجل احقاقا . حق گفت آن مرد . و احقت البكرة : بسه سال كامل رسيد آن شتر بچهء ماده و حقة گرديد . و احق الرمية . كشت آن شكار را . و احقه : غلبه كرد او را . و احق الشى : واجب كرد آن چيز را . و درست و راست كرد . و احققت حذره : كردم آنچه از آن حذر داشتم . و احققت الامر : درست دانستم و يقين نمودم آن كار را . احقاق ( ehq q ) ا . پ - مأخوذ از تازى - حكم به حق . و اجراى حكم حق و رسانيدن حق كسى را . و دفع ظلم از مظلوم . و احقاق حق كردن ف م . : حق كسى را رسانيدن . و به عدالت دربارهء كسى حكم كردن . احقال ( ahq l ) ع . ج حقلة ( haqlat ) . احقال ( ehq l ) م . ع . احقل الزرع احقالا : حقل گرديد آن كشت . مر . حقل ( haql ) . احقان ( ahq n ) ع . ج حقنة ( haqnat ) . احقب ( ahqab ) ا خ . ع . نام يكى از جنيانى كه از آن حضرت صلى اللّه عليه و آله قرآن شنيدند . و ص . خر وحشى كه در شكم وى سپيدى باشد . و يا تنگ بستنگاه وى سپيد بود . احقب ( ahqob ) ع . ج حقب ( hoqb ) و ( hoqob ) . احقد ( ahqad ) ص . ع . كينهورتر و كينهخواهتر . و بدخواهتر و بدانديشتر . احقر ( ahqar ) ص . ع . فرومايهتر و پستتر و دونتر . و احقر العباد : پستترين بندگان خدا . احقف ( ahqaf ) ص . ع . جمل احقف : شتر باريك شكم . احك ( ahakk ) ص . ع . سم خراشيده و كعب سوده . و مرد بىدندان . احكاء ( ehk ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق ما احكاه فى صدرى : نخليد آن در دل من . و احكا العقدة : بست آن گره را . و چون يائى بود يق احكى العقدة : بست